نور الدين جعفر بدخشى

74

خلاصة المناقب ( در مناقب سيد على همدانى ) ( فارسى )

( آ : برگ 21 ب ) و اهل ملامت از محبوبانند و افضل ايشان قطب است . و به مرتبهء قطبيه « 1 » نرسد « 2 » الّا محبوب و هر محبوبى محبّ « 3 » است و هر « 4 » محبّى محبوب و ليكن ( ب ) « 5 » بر هركه امارت محبوبيت ظاهر است و علامت محبيت باطن او را « محبوب » نامند و علامت محبوبيت سبق كشف است ( ل ) « 6 » بر اجتهاد و هرك را علامت محبّت ظاهر است و امارت محبوبيّت « 7 » باطن او را « محبّ » خوانند و امارت محبيّت سبق اجتهاد است بر كشف « 8 » . فلا جرم « 9 » بدايت محبت « 10 » امر موهوم باشد ، از اينجاست كه گفته‌اند « 11 » محبت حجاب است زيرا كه هرك را « 12 » محبوب او ذات اللّه باشد ، او دايم محجوب بود بنا بر تضاد صفات محبّ و محبوب .

--> ( 1 ) ت ، ل : قطبيت . ( 2 ) ل : نمىرسد . ( 3 ) اصطلاحات فخر الدّين عراقى ، ص 10 - محبّ صاحب محبت را گويند وقتى كه مستغنى از دوستى دانند ، با حق تعالى ( ص 411 ) محبوب حق را گويند ، اعم از آنكه دوست يا نه ، بلكه بيشتر از عبديت و عبوديت بود . ( 4 ) ب : ندارد . ( 5 ) ب : برگ 20 الف . ( 6 ) ل : برگ 15 الف . ( 7 ) ل : علامت محبت - گ : كلمات « ظاهر است و . . . . محبت در حاشيه صفحه قرار گرفته است . ( 8 ) محبّ آن است كه مكايدت و مجاهدش بر مكاشف و مشاهدت سابق بود و محبوب آنكه حقيقت كشف او بر صورت اجتهاد سابق بود ( محمود بن على الكاشانى : مصباح الهداية ترجمه عوارف المعارف ، ص 82 ) و عراقى گويد . نهايت اين كار آن است كه محبّ محبوب را آيينه خود بيند و خود را آيينه او . . . گاه اين شاهد او آيد و او مشهود اين و گاه او ناظر اين گردد و اين منظور او ، كليات عراقى ، لمعات ، ص 383 . اين مطالب را مؤلف محتملا از رساله مشارب الاذواق : على همدانى گرفته است كه : محبت بنده حضرت صمديت را عبارت است از آن جذاب سرّ سالك مشتاق به تحصيل اين معانى كه منشاء سعادات طالبان و منبع كمالات عبارت است . . . ( برگ 5 الف ) جمعى از روندگان راه به‌واسطهء سبق كشوف ايشان بر اجتهاد و در درجهء محبّان و طايفه از طايفان نسبت سبق اجتهاد در درجه محبّان و نسبت محبّى و محبوبى از لوازم و عوارض محبت است ( برگ 7 الف ) . . . پس به حقيقت هر محبوبى محبّ و هر محبّى محبوب باشد و اين معنى از غرايب اسرار محبت است ، باز چون آفتاب محبت از برج وحدت بتابد ظلال نسبت و اضافات به سوى عدم شتابد ، عارف محب و محبوب و محبت را جز يك حقيقت نيابد ( رساله مشارب الاذواق نسخه خطى متعلق به دانشگاه ، پنجاب و موزه بريتانيا ) . ( 9 ) گ : لاجرم . ( 10 ) گ : محبيت . ( 11 ) ل ، ن : گفته‌اند كه . ( 12 ) ن : كه را